7/26/2015

Deminutiv (Hipokoristici) - Υποκοριστικά

Za ovih nekoliko godina koliko živim u grčkoj primetila sam da grci u svom govoru jako često koriste hipokoristike a zbog toga mi deluju još prijatniji i ljubazniji nego obično.

Δώσε μου λίγο νεράκι - Dose mu ligo neraki
Έλα να σε πάρω μια αγκαλίτσα - Ela na se paro mia agalica
Είμαι μια μικρούλα όμορφη και νοστιμούλα - Ime mia mikrula omorfi ke nostimula .... itd.

Deminutivima nazivamo reči koje pokazuju da je nešto malo, ili zato što je zaista malo ili zato što ga tako zovemo iz milošte ili podrugljivo. Deminutivi u grčkom jeziku imaju sledeće nastavke : - aki άκι, ula - ούλα, uli - ούλι, ulis - ούλης, akis - άκης, akos - άκος, ica - ίτσα,  udi - ούδι, opulo - όπουλο, opula -οπούλα, iskos - ίσκος,  idio - ίδιο. 

dete  = παιδί → παιδάκι = pedi - pedaki 

sestra  = αδερφή → αδερφούλα = aderfi - aderfula

torba = σάκος → σακούλι  = sakos - sakuli

brat = αδερφός → αδερφούλης = aderfos - aderfulis

Γιάννης → Γιαννάκης = Janis - Janakis

Γιώργος → Γιωργάκης = Jorgos - Jorgakis 

učitelj = δάσκαλος → δασκαλάκος = daskalos - daskalakos

lutka = κούκλα → κουκλίτσα = kukla - kuklica

anđeo = άγγελος → αγγελούδι  = agelos - ageludi

pastir =  βοσκός → βοσκόπουλο, βοσκοπούλα = voskos - voskopulo,voskopula

brdo = λόφος → λοφίσκος = lofos - lofiskos

lasta = χελιδόνι → χελιδονάκι = helidoni - helidonaki
pauk = αράχνη → αραχνούλα = arahni - arahnula
lav = λιοντάρι → λιονταράκι = ljondari - ljondaraki
pčela = μέλισσα → μελισσούλα = melisa - melisula
ovca = πρόβατο → προβατάκι = provato - provataki
igla = βελόνα → βελονίτσα = velona - velonica
kornjača = χελώνα → χελωνίτσα = helona - helonica
riba = ψάρι → ψαράκι = psari - psaraki
reka = ποτάμι → ποταμάκι = potami - potamaki
patka = παπί → παπάκι = papi - papaki
voda = νερό → νεράκι = nero - neraki
jaje = αβγό → αυγουλάκι = avgo - avgulaki



Postoje neke reči koje imaju više nego jedan (nadimak) hipokoristik kao na primer :

tata - tatica= μπαμπάς → μπαμπάκας, μπαμπακούλης = babas - babakas, babakulis
mama - mamica = μαμά → μαμάκα, μανούλα = mama - mamaka, manula
baba - baka - bakica = γιαγιά → γιαγιάκα, γιαγιούλα = jaja - jajaka, jajula
deda - deka - dekica = παππούς → παππούλης = papus - papulis
mačka - maca = γάτα → γατάκι, γατούλα, γατούλι = gata - gataki, gatula, gatuli
kamen - kamenčić = πέτρα → πετρούλα, πετρίτσα = petra - petrula, petrica
čamac - čamčić = βάρκα → βαρκάκι, βαρκούλα = varka - varkaki, varkula


Zadatak: 


δέντρο - δεντράκι

νερό - ___________
μάτι - __________

ποτήρι - __________
χέρι - __________

αμπέλι - __________
ψάρι - __________

άλογο - __________



βάρκα - βαρκούλα

φωλιά - φωλίτσα
πόρτα - __________

ποδιά - ____________
βροχή - __________

κλωστή - ___________
μάνα - ___________

καραμέλα - ___________
φωνή - ___________

κορδέλα - ___________

******************************************************************************************************************************************************


Στη σερβική γλώσσα τα υποκοριστικά δείχνουν ότι κάτι είναι μικρό, είτε επειδή είναι πραγματικά μικρό είτε επειδή το λένε έτσι χαϊδευτικά ή κοροϊδευτικά και έχουν καταλήξεις, όπως -ica-ić-ak-ce-ence κ.λπ.
Παράδειγμα :

λουλούδι – cvet  cvetak,
δέντρο – drvo  drvce,
πέτρα – kamen  kamenčić,
μπάλα – lopta  loptica,
μοσχάρι – tele  telence.

Filip  Fića 

Jelena  Jeca

Dragana  Gaga

Olga  Olgica


γιαγιά – baba  baka
αδερφός– brat  braca, brale;
παππούς – deda  deka;
γάτα – mačka  maca;
αδερφή – sestra  seka, sele;
κουνέλι– zec  zeka.

Copyright©2015 Naucite Grcki by Jekita.
I don't own any of the photos above!

5/06/2015

Pasivni Glagoli (sa završetkom na -μαι - me) - Παθητικά Ρήματα (Ρήματα σε -μαι)





Sadašnje (SADA)
Prošlo (JUČE CELI DAN) 
Buduće  (SUTRA) 
Aorist  (JUČE ZA TRENUTAK)

S : κοιμάμαι - spavam (kimame)      
P : κοιμόμουν - spavao sam (kimomun)           
B : θα κοιμηθώ - spavaću (tha kimitho)          
A : κοιμήθηκα  - uspavao sam se (kimithika)

1.    Συνήθως κοιμάμαι πολύ ήσυχα. - Obično spavam veoma mirno. (Sinithos kimame poli isiha.)
2.    Χθες κοιμόμουν στον καναπέ. - Juče sam spavao na sofi. (Hthes kimomun sto kanape.)
3.    Αύριο θα κοιμηθώ νωρίς. - Sutra ću spavati ranije. (Avrio tha kimitho noris.)
4.    Χθες κοιμήθηκα πολύ αργά. - Juče sam se uspavao veoma kasno. (Hthes kimithika poli arga.) 

S : σκέφτομαι - mislim (skeftome)     
P : σκεφτόμουν - mislio sam(skeftomun)            
B : θα σκεφτώ - misliću (tha skefto)           
A : σκέφτηκα - smislio sam (skeftika)

1.  Αυτή τη στιγμή σκέφτομαι τη λύση του προβλήματος.Ovog momenta mislim o rešenju problema. (Afti ti stigmi skeftome ti lisi tu problimatos)
2.   Χθες όλη τη νύχτα σκεφτόμουν τη λύση.Juče sam celu noć mislio o rešenju. (Hthes oli ti nihta skeftomun ti lisi)
3.    Αύριο όλη μέρα θα σκέφτομαι τη λύση.Sutra ću celi dan misliti o rešenju. (Avrio oli mera tha skeftome ti lisi)
4.    Χθες το απόγευμα σκέφτηκα τη λύση.Juče popodne sam smislio rešenje. (Hthes to apojevma skeftika ti lisi)

S: ετοιμάζομαι - spremam se (etimazome) 
P: ετοιμαζόμουν - spremao sam se (etimazomun)  
B: θα ετοιμαστώ - spremiću se (tha etimasto)     
A: ετοιμάστηκα - spremio sam se (etimastika)

1. Εγώ σήμερα ετοιμάζομαι για ταξίδι. - Ja se danas spremam za putovanje. (Ego simera etimazome ja taksidi)
2. Πριν δυο μέρες ετοιμαζόμουν για ταξίδι. - Pre dva dana spremao sam se za putovanje. (Prin dio meres etimazomun ja taksidi)
3. Όταν ξυπνήσω θα ετοιμαστώ για ταξίδι. - Kada se probudim spremiću se za putovanje. (Otan ksipniso tha etimasto ja taksidi)
4. Ετοιμάστηκα και έφυγα για το αεροδρόμιο. - Spremio sam se i otišao na aerodrom. (Etimastika ke efiga ja to aerodromio)

ντύνομαι - oblačim se (dinome)             
ντυνόμουν - oblačio sam se (dinomun)              
θα ντυθώ - obući ću se (tha ditho)          
ντύθηκα - obukao sam se (dithika)

σηκώνομαι  -  ustajem (sikonome)               
σηκωνόμουν - ustajao sam (sikonomun)                
θα σηκωθώ - ustaću (tha sikotho)            
σηκώθηκα - ustao sam (sikothika)

ξυρίζομαι  - brijem se (ksirizome)              
ξυριζόμουν - brijao sam se (ksirizomun)              
θα ξυριστώ - obrijaću se (tha ksiristo)          
ξυρίστηκα  - obrijao sam se (ksiristika)

βάφομαι - šminkam se (vafome)          
βαφόμουν - šminkala sam se (vafomun)        
θα βαφτώ - našminkaću se (tha vafto)      
βάφτηκα - našminkala sam se (vaftika)

χτενίζομαι - češljam se (htenizome)           
χτενιζόμουν - češljala sam se (htenizomun)         
θα χτενιστώ - češljaću se (tha htenisto)         
χτενίστηκα - očešljala sam se (htenistika)

λυπάμαι - žao mi je (lipame)                
λυπόμουν - bilo mi je žao (lipomun)              
θα λυπηθώ - biće mi žao (tha lipitho)        
λυπήθηκα - žalio sam (lipithika)

ξεκουράζομαι - odmaram se (ksekurazome)   
ξεκουραζόμουν - odmarao sam se (ksekurazomun)  
θα ξεκουραστώ - odmaraću se (tha ksekurasto
ξεκουράστηκα - odmorio sam se (ksekurastika)

κρύβομαι - krijem se (krivome)             
κρυβόμουν - krio sam se (krivomun)              
θα κρυφτώ  - sakriću se (tha krifto)           
κρύφτηκα - sakrio sam se (kriftika)

θυμάμαι  - sećam se (thimame)              
θυμόμουν  -  sećao sam se (thimomun)           
θα θυμηθώ  - setiću se (tha thimitho)            
θυμήθηκα  - setio sam se (thimithika)

γυμνάζομαι - vežbam (gimnazome)            
γυμναζόμουν - vežbao sam (gimnazomun)         
θα γυμναστώ - vežbaću (tha gimnasto)         
γυμνάστηκα - vežbah (gimnastika)

βρίσκομαι - nalazim se (vriskome)        
βρισκόμουν  - nalazio sam se (vriskomun)       
θα βρεθώ  - naći ću se (tha vretho)            
βρέθηκα - našao sam se (vrethika)

εύχομαι  - želim (evhome)                       
ευχόμουν  - želeo sam (evhomun)                  
θα ευχηθώ  - poželeću (tha evhitho)           
ευχήθηκα  - poželeo sam (evhithika)

πλένομαι  - perem se (plenome)            
πλενόμουν  - prao sam se (plenomun)            
θα πλυθώ  - opraću se (tha plitho)            
πλύθηκα  - oprah se (plithika)

χρειάζομαι - trebam (hriazome)             
χρειαζόμουν - trebao sam (hriazomun)         
θα χρειαστώ  - trebaću (tha hriasto)           
χρειάστηκα - trebah (hriastika)

ονειρεύομαι - sanjam (onirevome)           
ονειρευόμουν  - sanjao sam (onirevomun)       
θα ονειρευτώ - sanjaću (tha onirefto)       
ονειρεύτηκα  - sanjah (onireftika)

στέκομαι  - stojim (stekome)                    
στεκόμουν - stajao sam (stekomun)              
θα σταθώ - stajaću (tha statho)                 
στάθηκα - stajah (stathika)

εργάζομαι - radim (ergazome)                  
εργαζόμουν - radio sam (ergazomun)             
θα εργαστώ - radiću (tha ergasto)              
εργάστηκα - radih (ergastika)

σκουπίζομαι - brišem se (skupizome)      
σκουπιζόμουν - brisao sam se (skupizomun)    
θα σκουπιστώ - obrisaću se (tha skupisto)    
σκουπίστηκα - obrisao sam se (skupistika)

λούζομαι - kupam se (luzome)             
λουζόμουν - kupao sam se (luzomun)        
θα λουστώ - okupaću se (tha lusto)         
λούστηκα - okupao sam se (lustika)

έρχομαι  - dolazim (erhome)                  
ερχόμουν - dolazio sam (erhomun)              
θα έρθω - dolaziću (tha ertho)                  
ήρθα - dođoh (irtha)

φαίνομαι - izgledam (fenome)             
φαινόμουν - izgledao sam (fenomun)          
θα φανώ - izgledaću (tha fano)               
φάνηκα - izgledah (fanika)


αρνούμαι - poričem (arnoume)             
αρνιόμουν  - poricao sam (arnjomun)           
θα αρνηθώ - poricaću (tha arnitho)          
αρνήθηκα - porekao sam (arnithika)

Copyright©2015 Naucite Grcki by Jekita.

I don't own any of the photos above!

6/14/2014

Το Ανθρώπινο Σώμα - Ljudsko telo - 1.deo

Skeleton - Σκελετός (Skeletos)

Lobanja - Κρανίο (Kranio)
Grudna kost - Στέρνο (Sterno)
Ključna kost - Κλείδα (Klida)
Lopatica - Ωμοπλάτη (Omoplati)
Grudni koš - Θώρακας (Thorakas)
Rebra - Πλευρές (Plevres)
Kičmeni stub - Σπονδυλική στήλη (Spondiliki stili)
Karlica - Λεκάνη (Lekani)

Cirkulatorni sistem - Κυκλοφορικό σύστημα (Kikloforiko sistima)

Srce - Καρδιά (Kradia)
Vene - Φλέβες (Fleves)
Arterije - Αρτηρίες (Artiries)
Krv - Αίμα - (Ema)

Respiratorni sistem - Αναπνευστικό σύστημα (Anapnevstiko sistima)

Nos - Μύτη ( Miti)
Usta - Στόμα (Stoma)
Ždrelo - Φάρυγγας (Farigas)
Grkljan - Λάρυγγας (Larigas)
Dušnik - Τραχεία (Trahia)
Pluća - Πνεύμονες (Pnevmones)

Sistem za varenje - Πεπτικό σύστημα (Peptiko sistima)

Usta - Στόμα (Stoma)
Pljuvačne žlezde - Σιελογόνοι αδένες (Sielogoni adenes)
Jednjak - Οισοφάγος (Isofagos)
Jetra - Συκώτι (Sikoti)
Želudac - Στομάχι (Stomahi)
Debelo crevo - Παχύ έντερο (Pahi endero)
Tanko crevo - Λεπτό έντερο (Lepto endero)


3/16/2014

Veznici - Οι σύνδεσμοι ( 2. deo)

7. Vremenske - Χρονικοί: 

όταν - kad 
σαν - kao
ενώ - dok 
καθώς - kao što, dok, čim, kada, kad
αφού - jer, budući da, pošto
αφότου - nakon što, otkad, otkako
πριν (πριν να) - pre nego što
μόλις - tek, tek što, čim
προτού - pre 
ώσπου - dok
όποτε - kad

Kad dođeš ići ćemo u šetnju. - Όταν έρθεις, θα πάμε βόλτα. (Otan erthis, tha pame volta.)
Kad odeš, ugasi svetlo. - Όταν φύγεις, κλείσε το φως. (Otan figis klise to fos.)
Ponašao se kao lud. - Έκανε σαν τρελός. (Ekane san trelos.)
Postao je doktor kao njegov otac. - Έγινε γιατρός σαν τον πατέρα του. (Egine jatros san ton patera tu.)
Dok sam se umivao/la čuo/la sam buku. - Ενώ πλενόμουνα, άκουσα ένα θόρυβο. (Eno plenomuna akusa ena thorivo.)

Dok sam govorio/la, zadremao je. - Καθώς μίλαγα, αποκοιμήθηκε. ( Kathos milaga, apokimithike.)
Kao što čujem, izbori neće uskoro. - Καθώς ακούω, δεν θα γίνουν σύντομα οι εκλογές. ( Kathos akuo, den tha ginun sindoma i ekloges.)
Sreo sam ga jednom dok je izlazio iz stare biblioteke. - Τον συνάντησα μια μέρα καθώς έβγαινε από το παλιό βιβλιοπωλείο. (Ton sinandisa mia mera kathos evjene apo to paljo vivliopolio.)

Pošto si došao/la, sedi da jedeš. - Αφού ήρθες, κάτσε να φας. (Afu irthes, kace na fas.)
Jer mi se ne sviđa - Αφού δε μ'αρέσει! - (Afu den maresi!)
Pošto smo jeli, otišli smo da igramo. - Αφού φάγαμε, πήγαμε να χορέψουμε. ( Afu fagame, pigame na horepsume.)

Nakon što je završio školu, radio je. - Αφότου τελείωσε το σχολείο, δούλευε . (Afotu teliose to sholio, duleve.)

Pre nego što pojedu nešto nek operu ruke! - Πριν φάνε κάτι ας πλύνουν τα χέρια τους! (Prin fane kati as plinun ta herja tus!)
Idi pre nego što bude kasno! - Φύγε πριν να είναι αργά! (Fige prin na ine arga!)

Obavestiću vas čim stigne. - Μόλις φτάσει θα σας ειδοποιήσω. (Molis ftasi tha sas idopiiso.)

Da pođemo pre svitanja. - Να φύγουμε προτού ξημερώσει. (Na figume protu ksimerosi.)

Budi strpljiva dok ne dođe leto. - Κάνε υπομονή ώσπου να έρθει καλοκαίρι. - (Kane ipomoni ospu na erthi kalokeri.)

Dođi kad hoćeš. - Έλα όποτε θέλεις. (Ela opote thelis.)


8. Uzročne - Αιτιολογικοί

γιατί - jer
επειδή - zato što 
αφού - pošto

Mama me je kaznila jer sam joj slomio omiljenu vaznu.- Η μαμά με έβαλε τιμωρία, γιατί έσπασα το αγαπημένο της βάζο. ( I mama me evale timoria jati espasa to agapimeno tis vazo.)
Nisam došla zato što sam se razbolela. - Δεν ήρθα επειδή αρρώστησα. ( Den irtha epidi arostisa.)
Ja ću da kuvam pošto si ti zauzet. - Αφού είσαι απασχολημένος, θα μαγειρέψω εγώ. (Afu ise apasholimenos tha magirepso ego.)


9. Hipotetske - Υποθετικοί: 


αν - ako, da li
σαν - kao
άμα - ako, kada

Ne znam da li će eventualno doći. - Δεν ξέρω αν θα έρθει τελικά. (Den ksero an tha erthi telika.)

Oprosti mi ako sam ti učinio nešto loše. -  Συγχώρεσέ με, αν σου έκανα κάτι κακό. (Sigxorise me an su ekana kati kako.)
Jedem kao vuk. - Τρώω σαν λύκος. ( Troo san likos.) 
Postao je doktor kao njegov otac. - Έγινε γιατρός σαν τον πατέρα του. (Egine jatros san ton patera tu.)
Telefoniraj mi ako se predomisliš. - Άμα αλλάξεις γνώμη, τηλεφώνησέ μου.(Ama alaksis gnomi, tilefonise mu.)

10. Namerne - Τελικοί: 

να, για να (jače od να).

1. uvodi  podređene predloge - εισάγει δευτερεύουσες προτάσεις: 
Hoću da se vidite sa njom. - Θέλω να τη συναντήσεις. ( Thelo na ti sinandisis.)
2. pokažuje svrhu - δηλώνει σκοπό: 
Idem kući da radim. - Πάω σπίτι να δουλέψω. (Pao spiti na dulepso.)
3. pokažuje razlog - δηλώνει αιτία: 
Biće mi drago da te vidim. - Θα χαρώ να σε δω. (Tha haro na se do.)
4. pokažuje slučaj - δηλώνει υπόθεση (και να - ακόμα και αν)
I da/iako mu pričam, ipak neće da razume. - Και να του μιλήσω, δε θα καταλάβει. (Ke na tu miliso, de tha katalavi.)
5. pokažuje želju ili kletvu - δηλώνει ευχή ή κατάρα: 
(Želim) Da sve ide dobro! - Να πάνε όλα καλά! (Na pane ola kala!)
Proklet da si! - Να είσαι καταραμένος! ( Na ise kataramenos!)
6. pokažuje komandu ili podsticanje - δηλώνει προσταγή ή προτροπή: 
Odlazi odmah! - Να φύγεις αμέσως! ( Na figis amesos!)
Sakrij se dobro. - Να κρυφτείς καλά. ( Na kriftis kala.)
7. uvodi pitanje - εισάγει ερώτηση: 
Da ti kažem nešto? - Να σου πω κάτι; (Na su po kati?) 
Da odem? - Να φύγω; (Na figo?)
8. pokažuje upit - δηλώνει απορία: 
Ko li je? - Ποιος να είναι; ( Pjos na ine?)
9. formira sastavne veze - σχηματίζει σύνθετο σύνδεσμο:
nego da - αντί να 
dok ne - μέχρι να
kao da - σαν να
bez da - χωρίς να

11. Posledične - Αποτελεσματικοί : 

ώστε (να), που.

1.pokazuje zaključak ili rezultat - δηλώνει συμπέρασμα ή αποτέλεσμα:

Dakle vi ste pisac? - Ώστε είστε συγγραφέας; (Oste iste sigrafeas?)
2.pokazuje svrhu - δηλώνει σκοπό: 
Treba da spavaš rano, tako da se probudiš ranije. - Πρέπει να κοιμάσαι νωρίς, ώστε να ξυπνάς πιο νωρίς. (Prepi na kimase noris, oste na ksipnas pio noris.)
3.na taj način - κατά τέτοιο τρόπο: 
Radi tako kako bi ceo narod prevario. - Ενεργεί έτσι ώστε να κοροϊδεύει όλον τον κόσμο. (Energi eci oste na korojdevi olon ton kosmo.)

12. Koji dolaze posle glagola sumnje ili bojazni - Ενδοιαστικοί/Διστακτικοί : 

μη(ν), μήπως.

1.pokazuje zabranu - δηλώνει απαγόρευση:

Ne dirajte ! - Μην αγγίζετε! ( Min agizete!)
2.pokazuje prevenciju - δηλώνει αποτροπή:
Nemoj da se ljutiš, molim te. - Μη θυμώνεις, σε παρακαλώ. (Mi thimonis, se parakalo.)
3.pokazuje upit - δηλώνει απορία:
Možda si zvao na telefon? - Μήπως τηλεφώνησες; (Mipos tilefonises?)
4.pokazuje mogućnost - δηλώνει ενδεχόμενο:
Bojim se možda neće doći. - Φοβάμαι μήπως δεν έρθει. (Fovame mipos den erthi.)

13. Poredbene - Συγκριτικοί: 

παρά Koristi se da istakne drugi element u poređenju.
  
1. pokazuje poređenje - δηλώνει σύγκριση:
Bolje da smo dvoje nego sami. - Καλύτερα να είμαστε δύο παρά μόνοι. (Kalitera na imaste dio para moni.)
2.umesto - αντί:
Umesto što plačeš, zašto ne gledaš šta možeš da uradiš? - Παρά να κλαις, δεν κοιτάζεις τι μπορείς να κάνεις; (Para na kles, den kitazis ti boris na kanis?)

PRAVOPIS:
1. Ne treba mešati posebni veznik πως sa prilogom za način πώς 
2. Ne treba mešati posebni veznik που sa prilogom za mesto πού
3. Ne treba mešati posebni veznik ότι sa odnosnom zamenicom ό,τι

Rečce:
Veznicima možemo smatrati i neke rečce, koje su veoma česte u grčkom jeziku i imaju raznovrsna značenja. To su: ας, θα, να, μα, για.

1. ας: obično označava podsticaj ili slaganje: 
da idemo - ας πηγαίνομε (as pijenume)
neka igra - ας παίξει (as peksi)

2. θα: prema značenju može da ukazuje na:
a) budućnost: krenuću - θα ξεκινήσω (tha ksekiniso)
b) potencijal: poslao bih ti kad bih imao - θα σου τα έστελνα αν τα είχα (tha su ta estelna an ta iha)
c) mogućnost:biće da sada čita - (ίσως) θα διαβάζει τώρα ((isos) tha diavazi tora)

3. να za izražavanje spremnosti, volje: 
da to damo - να το δώσομε (na to dosume)
nemoj da si mi pisao - να μη μου γράφεις (na mi mu grafis) 
da ti kažem - να σου πω (na su po)

4. Pokazno να
evo ih - να τες (na tes) 
eto kako sam bio u pravu - να που είχα δίκιο (na pu iha dikio).

5. μα u zakletvama: 
tako mi istine - μα την αλήθεια (ma tin alithia)

6. Podsticajno για
ama dođite - για ελάτε (ja elate)
daj da vidim - για να δω (ja na do)

Copyright©2014 Naucite Grcki by Jekita.
I don't own any of the photos above!